صفحه اصلی|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|سوالات متداول|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت

لباس ملی قزاق ها

در قدیم لباس ملی قزاق ها ضمن سادگی و زیبایی خاصی داشت برای دوختن لباس ازمواد سنتی همچون پوست، چرم، نمد نازک، ماهوت استفاده می کردند که قزاق ها آن را در شرایط خانگی خود آماده می نموند لباس را هم از پارچه های وارداتی مانند ابریشم، مخمل، زربافت می دوختند که خود معیار ویژه استطاعت صاحبش بود پارچه های نخی نیز به طور وسیع استفاده می شدند از چرم و پوست پالتوی پوست، کلاه، شلوار و لباس رویی زیبا می دوختند اساسا از پوست دام خانگی مثل بز، گوسفند، گاو، اسب استفاده می کردند پوست کنده شده را خشک کرده ,سپس آن را با شیر ترش (آیران) مخلوط شده با سبوس یا آرد می مالیدند وپوست را لوله می کردند بعد از سه , چهار روز آن را  با آب شسته در آب نمک قرار می دادند بعد از خشک کردن در چند نوبت مخلوط باقی مانده را از داخلش با کارد مخصوصی تراشیده سپس پوست را با دست نرم می کردند و پس از آنکه پوست به رنگ سفید درآمد برای این که بیشتر سفید شود بر روی آن آبی گچ آلود می ریختند پوست آماده را با پارچه دوخته استفاده می کردند

برای تهیه پوستین و شلوارزمستانی پوست را دباغی وسپس  رنگ آمیزی می نمودند  مثلا رنگ زرد را از ریشه گیاه های مختلف یا از برگ های درختان و رنگ نارنجی را از پوست خشک شده انار به دست می آوردند در میان مواد برای دوختن لباس قزاقی پشم حیوانات خانگی جایگاه ویژهای داشت از آن به عنوان آستر برای پیراهن رویی و کلاه ها استفاده می کردند انواع زیادی از لباسها را از نمد می دوختند برای تهیه آن به طور عمده پشم سفید به ویژه پشم نازکی ارزش زیاد داشت که آن را از گردن گوسفند  به دست می آوردند قزاق ها از قدیم می توانستند از پشم شتر و گوسفند ماهوت خشن درست کنند بهترین پارچه از پشم شتر های جوان به دست می آمد, از ماهوت پشم گوسفند بیشتر تهیدستان  لباس می دوختند. همزمان با مواد پشمی و پوستی استفاده از پارچه های وارداتی از جمله ابریشمی، نخی و غیره در قزاق های کوچ نشین متداول بود مصرف کنندگان اساسی پارچه های وارداتی اشراف زادگان بودند بعد از آن که مردم قزاق با روسیه نزدیک شدند کالا های روسی از جمله پارچه ها جای کالا های آسیای میانه را گرفتند مواد کارخانه ای جای پارچه های خانگی را گرفتند که این موضوع با مسیرعمومی تخریب اقتصاد کالا به کالا رابطه داشت  در اواخر قرن نوزدهم  واوایل قرن  بیستم قزاق ها اساسا لباس را از پارچه های نخی تولید کارخانه ای می دوختند ثروتمندان پارچه های گران همچون مخمل، ابریشم، اطلس، زربافت می خریدند و لباس را با پوست، گلدوزی و زیورهای گوناگونی می آراستند.

لباس و کلاه های زنانه

"کُیلِک" (پیراهن)  نوع قدیمی لباس زنانه است "کویلِک" را از پارچه های مختلفی می دوختند: برای لباس روزمره از پارچه ارزان، برای جشن از پارچه گران استفاده می کردند.

  

"کَمزول" کت سبک زنانه است زنان قزاق دو نوع "کَمزول" داشتند: آستین بلند و آستین کوتاه این نوع لباس را از پارچه های گران و محکم مثل مخمل با آستر یک لایی می دوختند دختران جوان در قیاس با زنان میان سال "کَمزول" هایی پر رنگ و شاد می پوشیدند حتی دختران فقیران هم  "کَمزول های" جشنی با نقش ها و گلدوزی داشتند.

 

  "شاپان" -  خلعت رویی قدیمی زنانه است آن معمولا با آستین بلند و گسترده دوخته می شد برای فصل سرد, آستر پشمی آن را با رویه می بافتند "شاپان" جشنی را قاعدتا از پارچه های گران می دوختند گاهی با گلدوزی، نقش و نگار، پوست را تزیین می کردند خلعت های شیک و زیبا ی آراسته شده دختران به عنوان لباس عروسی مراسم  نگهداری می شدند.

 

"کوپی" لباس زمستانی رویی زنانه غالبا از پوست روباه ساخته می شد علاوه بر این خانم های با بضاعت پالتوی پوست را از پوست های گران حیوانات پرپرز سفارش می دادند.

 کلاه های زنانه قزاق ها غیر از وظیفه اصلی خود هم نشانه وضعیت خانوادگی  را به عهده داشت دختران دو نوع کلاه می پوشیدند: "تاقیا" و کلاه گرم پوستی "بوریک".

 "بوریک" معمولا مال دخترانی از خانواده ثروتمند بود "تاقیا" را با  دسته پرجغد که به عقیده قراق ها صاحبش را از چشم زدگی حفظ می کند تزیین می کردند.

 

 "سَوکِله" - کلاه عروس قزاقی قابل توجه ویژه ای است که جزو حتمی جهیزیه بود و قبل ازرسیدن  دختر به سن بلوغ آماده می شد "سَوکِله" را در مراسم جشن عروسی به سرعروس می کردند بعد از ازدواج عروس آن را در اعیاد می پوشید "سَوکِله" وضع اجتماعی خانم را در جامع مشخص می کرد با تولد بچه اول زن کلاه مخصوص شوهردار"کیمِشِک" را به سر می کرد و آن را تا ایام پیری از سر در نمی آورد.   

 

 

لباس و کلاه های مردانه

لباس مردانه شامل "ژِیده" پیراهن، شلوار، "شاپان" و غیره بود شلوارهای زیرپوش از پارچه های نازک و ساده،  شلوار های رویی از ماهوت، جیر یا از پارچه های نخی دوخته شده بودند لباس رویی اصلی مرد ها "شاپان"خلعت بود در میان قزاق ها  چنین رسم رواج یافته بود که به اشخاص محترم "شاپان" را به عنوان  هدیه می پوشاندند قزاق های ثروتمندبرای آنکه برتری خویش را در جامعه تاکید کنند دو تا شاپان را همزمان می پوشیدند: زیرش معمولی رویش گرانش را.

  لباس گرم مردانه هم گون بود: "کوپی" که از پشم شتر یا گوسفند تهیه شده، "تولوپ" پالتویی از پوست گوسفند و "ایشیک" پالتوی گران قیمتی است که از پوست گرگ ساخته شد طبق رسم متداول "ایشیک" را جوانی که به سن بیست و پنج سالگی نرسیده نباید بپوشد به عقیده قزاق ها اگر جوان چنین "ایشیکی" را بپوشد  گویی دچار بلا و بیماری می گردد.

  کالاه دایمی مردانه مانند دختران قزاق "تاقیا" بود که آن را تمام سال می پوشیدند: تابستان بعضی ها جداگانه، بعضی ها زیر "بوریک" یا "قالپاق  زمستان زیر کلاه پوستی اصلی مثل "تیماق" می پوشیدند  "تیماق" را قزاق ها مقدس می شمردند آن را به هیچ وجه عوض نمی کردند، هدیه نمی کردند، پا نمی زدند در میان قزاق نوزاد نا رس را توی "تیماق" پرورش می دادند وقتی که از کسی عذر خواهی می کردند زیر پایش "تیماقش" را می انداختند قزاق ها حدود پانزده نوع از این کلاه را دارند "قولاقشین" و "مالاقاین" نیز در شمار کلاه های زمستانی مردانه هستند. 

  

 

 

Copyright © 2009 I.C.R.O. All rights reserved. رايزني فرهنگي ج .ا.ا - قزاقستان