صفحه اصلی|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|سوالات متداول|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت

موسیقی سنتی قزاقستان

 

در موسیقی سنتی قزاق ها آلات موسیقی همچون دومبیرا، قوبیز، سیبیزغی، داوُلپاز، سِرنای، شِرتِر، ژِتیگِن، عصا تایاق و غیره جای قابل ملاحظه ای دارند. در موسیقی سنتی قدیم آلت "سیبسزغی" که از ساقه "قورای" (نام یک گیاه) ساخته می شود به طور وسیع موجود بود شکل ساده و قابل دسترسی بودن ماده کمک کرد که آن در میان نوازندگان قزاق مورد عامه پسند قرار بگیرد سیبیزغی   صدای لرزان در می آورد که آن صدای بلند فلوت را به یاد می آورد سیبسزغی در چراگاه تابستانی، در جشن عروسی، در روز تولد کودک، در پذیرایی از مهمان گرامی طنین آنداز بود.

  

پخش آوای قطعه ای با سیبیزغی  

  

یکی ازآلات موسیقی که در میان قزاق ها بیشتر رواج یافته بود  "قیل قوبیز" است و آن به آلت آرشه ای دو تاری تعلق دارد ازقیلقوبیز در قدیم "باقشی ها" "شامان ها" و مجری های ملی بیشتر استفاده می کردنددو تار"قیل قوبیز" از صد و چهار موی اسب ترکیب شده است و آن موقعی که با آرشی برخورد می کند گام کامل  آهنگ را در می آورد اصالت و غلظت آهنگ آلات غالبا به قدرت بر خورد آرشه و همچنین به بلندی صدا بستگی دارد.

تاریخ اجرایی قیل قوبیز با مراسم مذهبی و سحرآمیزی "باقشی ها" بستگی داشت قوبیز را باقشی ها به عنوان وسیله تماس با کمک های خود ارواح استفاده می کردند همزمان با این، سنت قوبیزی نه تنها جنبه مذهبی داشت بلکه با آثارحماسی"ژیزاو" خواننده مرتبط بود که در محیط کوچ نشینی وی جایگاه نمایانی داشت. "ژیراو" ها معمولا در قرارگاه خان اقامت می کردند و مشاوران نظامی و سیاسی آنها بودند وبه دلاوری خان ها و قهرمانان مدح می گفتند آهنگ های قوبیز می توانند به زوزه گرگ، صدای قو و تاز اسب تقلید کنند.

  

پخش آوای قطعه ای با قیل قوبیز      

   

 "دومبرا" آلت دلپسند نوازندگان ملی بود در قدیم تار "دومبرا" از روده های بز درست می شدند با آهنگ نرم، ملایم و "مخملی دومبرا" خیلی ها آشنا هستند ساختن و استعمال از "دومبرا" درموقعیت معاش کوچ نشینی امکان پذیر بود بر موسیقی ملی سنتی از جمله بر اجرای دومبرایی قاعدتا حکایت یا افسانه در باره پیدایش و محتوای "کوی" متقدم بود تاریخ سنت دومبرایی به ژرفای قرن ها می رود که برآن کشفیات باستان شناسی متعدد دلالت دارند  بر اساس این اطلاعات  معلوم می شود که" قوبیز" و "دومبیرا" رایج یافته ترین  الات موسیقی کوچ نشینان قدیمی بودند. یکی از ویژگی های اجرایی دومبرایی نواختن شکل سلو(تک) است و این  روش مساعدت نمود که در دوران مختلف  شخصیت های بر جسته ای را پیش بکشد . مردم اسم های بهترین نمایندگان را مانند کِنبوغی، اسان قایغی، قارت نوغای، بایژیگیت، بِژِن، تاتّیمبِت، قبزانغاپ، دینا نورپیّسووا حفظ کرد.

 

 پخش آوای قطعه ای با دومبرا   

 

 در فرهنگ موسیقی قزاق ها ترانه های ملی جای ویژه ای دارند. هنر منظوم وترانه ای سنتی به روزگار ما در سایه ارتباطات متوالی ملی سنون موسیقی و اجرایی رسید.  آثار ملی شامل هم موسیقی، هم منظوم، هم آیین و اغلب عناصر هنر صحنه نمایشی و دراماتیک و همچنین اجرایی موسیقی آلاتی بود. "آقین ها"، "ژیزشی ها" و نوازندگان دومبیرا صاحب استعداد های تسلسلی بالا، درک حساس،  حافظه قوی بودند و این صفات مساعدت نمودند که در سنت قزاق ها انواع و اقسام هنر موسیقی نگهداری شوند. کلمه "آقین" مفهوم وسیع جمع کننده ای را در بر می گیرد قزاق ها به عنوان "آقین" آن کس را قبول نمودند که اگر وی می تواند به وسیله "دومبیرا" جلو تماشاگران آواز بخواند یا در مناظره شاعری هنر نمایی کند "آقین" واقعی آن شمرده می شد که توجه شنوندگان را می توانست با بدیهه ماهر خود جلب کند آقین ها بدیهه گو ها  از احترام همگان بر خوردار بودند آنها مهمان ان مطلوب و محبوب مردم بودند برای قزاق ترانه خوب از گله گوسفند و خیل اسب ارزش بیشتری داشت نوازخوانان-آقین ها آثار خویش را شفاها گسترش می دادند در شرایط محدود جامعه کوچ نشینی شکل مذکور  اهمیت اجتماعی پیدا کرد.

 

هر اتفاق خانوادگی را با مراسم مناسب که موجبی برای ساختن ترانه می شد جشن می گرفتند بنابرین ترانه ها مثل آگاهی یا توضیح مراسم صورت گرفته می نمود در جشن عروسی حتما "آیتیس" مناظره آقین ها بر گزار می گردید ابتدا ترانه "توی باستار" (شروع عروسی) را اجرا می نمودند این ترانه مراسمی گویی تفسیر پروسه جشن عروسی را وا نمود می کرد در جشن عروسی قزاق ها  بیشتر به ترانه های عروس ("تانیسو"، "قوشتاسو") توجه می کردند که آن در انجام  مراسمات خدا حاظی اجرا می شدند. در همین جشن "ژآر ژاز" را هم  اجرا می کردند ترانه "بِت آشار" وسیع رایج یافته بود "بِت آشار" حصلت عبرت انگیزی داشت سیکل ترانه های مراسم تشییع جنازه-مجلس یاد بود نه تنها جنبه مذهبی بلکه وظایف ِاستتیک داشت چون در آن غم و اندوه در شکل خاص ملی متمرکز می شد. جزو برنامه های تشییع جنازه-مجلس یاد بود ترانه های "داوّس" و "ژیلاو" بودند در آثارترانه ای ملی ترانه هایی در موضوع محبت زیاد وجود دارند

Copyright © 2009 I.C.R.O. All rights reserved. رايزني فرهنگي ج .ا.ا - قزاقستان